Vai trò nước với tim mạch
Trần Phương Trang
| 03-02-2026

· Nhóm khoa học
Cân bằng nước đóng vai trò quyết định đối với hiệu suất tim mạch.
Mỗi nhịp tim đều phụ thuộc vào môi trường chất lỏng thích hợp cho phép máu lưu thông trơn tru, cung cấp oxy hiệu quả và duy trì áp suất ổn định bên trong mạch máu.
Cân bằng dịch và tuần hoàn máu
Máu chủ yếu bao gồm nước, và thể tích của nó phụ thuộc trực tiếp vào tình trạng hydrat hóa. Khi lượng dịch đủ, máu sẽ ít đặc hơn và chảy với sức cản thấp hơn qua các động mạch và tĩnh mạch. Điều này cho phép tim bơm hiệu quả hơn và ít chịu áp lực cơ học hơn. Giảm lượng dịch đưa vào, ngay cả khi không bị mất nước nghiêm trọng, cũng có thể làm giảm thể tích tuần hoàn. Kết quả là, tim phải đập nhanh hơn hoặc mạnh hơn để duy trì sự tuần hoàn đầy đủ.
Chất điện giải và sự ổn định điện
Việc bù nước không chỉ ảnh hưởng đến thể tích mà còn ảnh hưởng đến sự phân bố chất điện giải. Các khoáng chất như natri, kali và magiê hòa tan trong dịch cơ thể và giúp điều chỉnh các tín hiệu điện kiểm soát nhịp tim. Tình trạng mất cân bằng nước có thể làm rối loạn nồng độ chất điện giải, làm tăng khả năng tim đập không đều hoặc co bóp không hiệu quả.
Các quan sát lâm sàng cho thấy việc bổ sung đủ chất lỏng giúp duy trì tín hiệu điện ổn định trong cơ tim. Sự ổn định này cho phép các cơn co bóp phối hợp và quá trình làm đầy tối ưu giữa các nhịp đập. Nếu không đủ nước, sự thay đổi chất điện giải có thể cản trở các quá trình này, ảnh hưởng một cách tinh tế đến hoạt động của tim ngay cả ở người lớn khỏe mạnh.
Điều hòa huyết áp
Tình trạng hydrat hóa có ảnh hưởng rõ rệt đến huyết áp. Uống đủ nước giúp duy trì độ đàn hồi của mạch máu và sự ổn định áp suất. Khi lượng nước trong cơ thể giảm, máu trở nên đặc hơn, và các mạch máu có thể co lại để bù lại. Phản ứng này có thể tạm thời làm tăng áp suất trong hệ tuần hoàn.
Các nghiên cứu quan sát đã chỉ ra rằng tình trạng thiếu nước kéo dài có liên quan đến huyết áp nghỉ cao hơn. Mặc dù việc cung cấp đủ nước không phải là yếu tố duy nhất quyết định nguy cơ tim mạch, nhưng nó đóng vai trò là yếu tố nền tảng hỗ trợ kiểm soát huyết áp lành mạnh, cùng với chế độ dinh dưỡng cân bằng và hoạt động thể chất.
Gánh nặng cho tim trong các hoạt động hàng ngày
Trong quá trình vận động hoặc tiếp xúc với môi trường ấm áp, lượng chất lỏng mất đi qua mồ hôi tăng lên. Nếu không được bù lại lượng chất lỏng đã mất, tim sẽ phải làm việc vất vả hơn để cung cấp oxy cho cơ bắp và điều chỉnh nhiệt độ. Ngay cả những công việc nhẹ nhàng hàng ngày cũng có thể trở nên khó khăn hơn trong điều kiện này do áp lực lên hệ tim mạch tăng lên.
Nghiên cứu về tim mạch thể thao cho thấy việc duy trì đủ nước giúp giảm sự gia tăng nhịp tim không cần thiết trong khi vận động vừa phải. Lợi ích này không chỉ dành cho vận động viên mà còn hỗ trợ tuần hoàn máu hiệu quả trong các hoạt động thường ngày như đi bộ, leo cầu thang hoặc làm việc nhà.
Cung cấp đủ nước trong suốt cuộc đời
Nhu cầu về nước thay đổi theo tuổi tác. Người lớn tuổi thường cảm thấy khát ít hơn, làm tăng nguy cơ mất nước nhẹ mãn tính. Điều này có thể góp phần làm giảm hiệu quả tuần hoàn và tăng áp lực lên hệ tim mạch. Việc bổ sung đủ nước thường xuyên trong suốt cuộc đời hỗ trợ sức khỏe tim mạch lâu dài bằng cách duy trì sự thích ứng của mạch máu và tuần hoàn cân bằng.
Tiến sĩ Natalia Dmitrieva, nhà nghiên cứu tại phòng thí nghiệm y học tái tạo tim mạch thuộc viện tim, phổi và máu quốc gia (NHLBI), đã đưa ra một trích dẫn chuyên gia được xác thực về vai trò của việc cung cấp đủ nước cho chức năng tim: “Tương tự như việc giảm lượng muối ăn vào, uống đủ nước và giữ cho cơ thể đủ nước là những cách để hỗ trợ tim mạch và có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim về lâu dài.”
Việc cung cấp đủ nước cho cơ thể và chức năng tim mạch có mối liên hệ mật thiết thông qua thể tích máu, cân bằng điện giải và phản ứng mạch máu. Ưu tiên uống đủ nước thường xuyên là một phương pháp thiết thực và dựa trên bằng chứng khoa học để hỗ trợ sức khỏe tim mạch ở mọi giai đoạn trưởng thành.